Project 3x3

English version

Netwerken is een kunst en ook in de kunstwereld onontbeerlijk. Dit gegeven was voor mij het uitgangspunt voor dit project. Hoe functioneren netwerken, hoe breng je ze in kaart en transformeer je het tot een kunstwerk. Ik ben al eerder tot het inzicht gekomen dat radio op dit gebied veel te bieden heeft, mits je het kunt gebruiken als interactief medium. Kan radio kunst zijn en zo ja wat maakt het dan tot kunst? In een interview gebruikte iemand het begrip ‘Ontmoetingskunst’: het netwerken op zich kan een esthetische daad zijn; radio kan dit netwerk ‘hoorbaar’ maken en dat was voor mij de uitdaging. Om dit te realiseren moest er hard gewerkt worden: het resultaat toonde zich tijdens de eindtentoonstelling van dit project: een deel van de eerder ontmoette mensen nemen actief deel aan de radio-uitzendingen en vormen een deel van een auditief werk op locatie, in de ether en online. Gespreksthema was de visie op cultuur en hedendaagse kunst. Ook was ik benieuwd naar de interactie in Drenthe en Groningen met de internationale kunstwereld. Tijdens de eindtentoonstelling was er een geluidwerk te horen dat onstaan is uit het hele project en werd er twee dagen ‘LIVE’ radio gemaakt vanuit de kelders van de voormalige kaasfabriek: koud en guur, het was immers december, maar warm en gedreven qua energie.

Deze webpagina kunt u beschouwen als een archief, een residu van het project: gesprekken, geluid en netwerken-in-beweging: Radio kan zo als community art gezien worden, waarbij de community niet alleen de kunstwereld is, maar in het bijzonder ook de directe, culturele omgeving van de artist-in-residence: KiK in Kolderveen (Nijeveen, gemeente Meppel)!

Tijdens het project van het Collectief mei 2007 werd er tijdens het tenoonstellingsweekend Live uitgezonden vanuit de kelders van de voormalige kaasfabriek in Kolderveen (Meppel). Een FM-zender met een bereik van circa 15 km. zorgde voor een potentieel van luisteraars in de omgeving; Ook bezoekers aan de tentoonstelling waren in staat om, na het gebouw te hebben verlaten nog contact te hebben met de radiomaker en het project. Zo was er voor een bus met bezoekers die de tentoonstelling bezocht had een toegesneden programma tot het moment dat de bus buiten het bereik van de FM-zender reed. Via SMS en email werd er tijdens het programma over een weer gecommuniceerd tussen de mensen in de bus en de studio.

De Live uitzending duurde 2 dagen en werd afgewisseld met delen van interviews die afgenomen waren vóór de eindtentoonstelling.

Door op de media-speler te klikken aan de rechterzijde van deze pagina kan men de interviews afluisteren die in november en december 2008 afgenomen zijn in Drenthe en Groningen in het kader van het 3×3-project. Gesprekken met een 12-tal mensen zijn opgenomen. Daarnaast heb ik ook veel informele gesprekken gevoerd met kunstenaars, beleidsmakers en anderen die in het Drentse en ook Groningse culturele leven een rol van betekenis spelen. Onder hen een interview dat ik afnam met Kees van Twist in New York en dat de aanzet gaf voor het Collectief om naar Meppel te gaan, een provinciestad door van Twist omschreven als een ‘buitenplaats’, noodzakelijk om de eerste schreden te zetten naar een roemvolle internationale carriëre.

Het eerste interview dat u kunt beluisteren is het interview met van Twist. In een interview dat ik zelf gaf met Radio Assen vertel ik meer over het project; De voertaal is voornamelijk Nederlands.
Hans Kuiper

English

Radio should not be used in the mass (one way) broadcast way as it is used today in mainstream radio. The (old) medium offers more potential: when used in a broader network context it can help build a community in a more intense way than radio usually does.

In the 3×3 Radio project I have been busy building up networks in the art community of the northern provinces of The Netherlands: Drenthe and Groningen. I interviewed not only professionals in the art domain but also the public around the broadcast location (with a reach of 15 km.). Next to that the public has been approached by personal contact, print, other local radio stations and television appearances. The cooperation with Luciano Pinna, Arjan van Amsterdam and Sander Veenhof also resulted in an additional public that the fellow artists reached with their own project, next to my radio and networking activities.

The 3×3 Project lead to a ‘community’ which resulted in a varied public for the radio: public during the exhibition, but also listening at home, in cars or online. A very specific group arrived by bus from the west of The Netherlands and followed the radio broadcast on their way home, till they left the ‘15 km-reach’ of the sender; we broadcasted LIVE via FM-frequency and online; broadcasting might not be the right word: participative radio might be a better one: As people were sending sms messages and emails with reaction on the content. During the live sessions, the ‘public’ became bearers of messages by participation and stopped to be public but became ‘broadcasters’, as they were also interviewing me. I also interviewed art professionals during the live sessions that I met and talked to before.

I was building a virtual and real network, not only during the exhibition, but also before, by going out and meeting people with a vision on culture and contemporary art; The geographical focus was on the province of Drenthe in the North East of The Netherlands.

On the right part of this page you can find a part of the library and listen to it by podcast! By choosing a file in the media player you will be able to listen to artists, people from art collectives, education, politics and others in their vision on contemporary art, culture and meaning.

The first interview is an interview with Christian Viveiros-Faune, curator of the Volta artfair in New York. Next to that you can listen to an interview with Kees van Twist, director of the Groninger Museum and working at the Dutch consulate in New York in 2008. I interviewed him for a program I made on the New York art world for the Dutch national VPRO radio broadcast organisation. Kees’ statement was that you cannot expect to become a succesful (Dutch) artist in New York, if you have not first succeeded in ‘cities in the middle of nowhere’ like Meppel, Zwolle and The Hague (sic!). According to his views you first have to start in your own place with realising art projects before you can go abroad. I think you can disagree with this point of view, but it was the fun reason for the Collective 2007 to head for Meppel and there we met Maryan Geluk, the curator of KiK in Kolderveen that offered us a residency, the rest is history.

The language of the interviews is Dutch and English.

Radiofrequentie 3×3 project bekend: 106.6 FM

Antenne

Zaterdag 13 december is de opening van de eindtentoonstelling ‘3×3′ door het Collectief.

Deze week werd ook de FREQUENTIE bekend waarover dit weekend uitgezonden gaat worden: 106.6FM . Dit signaal is op te vangen in een straal van circa 8 km rond de locatie. Dat houdt in dat je in en rond Meppel ook de programma’s kunt beluisteren. Via deze website kun STREAMING RADIO, dus LIVE radio via internet beluisteren. De streaming button verschijnt vandaag op de website.

Aan de rechterkant van deze pagina kun je een deel van een geluidwerk beluisteren en alle interviews die ik de afgelopen weken deed met mensen werkzaam in de cultuursector in en rond Drenthe.

Vanmiddag komt het installatiebedrijf langs, de zender zal naar alle waarschijnlijkheid op de pijp van de voormalige kaasfabriek geplaatst worden. De uitzendingen beginnen zaterdagochtend vroeg en gaan non-stop door. Het grootste deel LIVE vanuit de kelderstudio onder het gebouw.

Ook wordt via internet uitgezonden. Zie hiervoor http://www.collectiefmei2007/3×3

Ook plaats ik een geluidswerk in de gang van de kelders van de fabriek. Assistent Sjan heeft mij hierbij goed geholpen gisteren. Vandaag leg ik nog de laatste hand aan de studio en wordt de apparatuur verplaatst naar de studio-op-locatie.

Tijdens het weekend zal ik ook deze BLOG bijwerken en kan er gereageerd worden via bovenstaande website (klik op link).
Uiteraard is eenieder welkom langs te komen: Kolderveen 28 in Nijeveen (Meppel). Er gaat een bus vanuit Amsterdam zaterdag om 12.30 uur en er zijn nog plaatsen vrij! Inschrijven kan nog via info@collectiefmei2007.nl .

English

RADIO, a contemporary and traditional medium…contemporary because of the potentialities of online communities and easyness to start a radio station on your own, traditional because of the broadcaster-listener relationship; My question is: How can we redefine radio as an interactive medium? Does this mean we can use it in a different way in the so called ’small community’, not necessarily a geographical one, but also a ‘life style community’….like the art community?

Combining online with a frequency broad/ narrowcast is an interesting one and one I want to explore further. Because I found out that it’s very hard to build an online “audience”, the prove is the moment by moment changing listener statistics, and I start to wonder if the same is not the case in the radio frequency world…

Because of huge financial interests in the traditional radio world the ‘mainstream radio’ seems to be almost completely colonized by commercial and political interests, leaving almost no space for a differing point of view or different forms of music and sound, that don’t attract a mass audience. Worse, the conformity in ‘contemporary mainstream radio’ is getting disgustive, to the point that the programmers try to push you anything through the throat that’s commercially interesting to them; the state sponsored radio (so called “public radio’) is slightly different, especially in The Netherlands, but for a big part again (trying to be) controlled by political and bureaucratic interests…

Indeed an interesting situation, because it’s my strong convincement people start to get more and more annoyed by this predictable stuff and loose their interest more and more; Moreover there’s a real interesting alternative: ONLINE RADIO!: THE BIG QUESTION of the coming years will be: how to attract the online listener or better: co-producer, because, I think, next to a mass market, more and more people will become cultural producers using online radio! Especially when they see projects like 3×3 Radio and the inpact it can have, locally but also interlocally….

To be continued….

De residentie zit er al weer bijna op! Ik ben een stuk wijzer geworden en heb als ‘netwerker’ aardig wat mensen gesproken. Deze week spreek ik nog met mensen van Defka, een kunstenaarsinitiatief in Assen en mogelijk met de gedeputeerde cultuur van de provincie Drenthe. Vanavond sprak ik Ruud Pols van het CBK Drenthe.

Ruud is beeldend kunstenaar en werkt twee dagen per week bij het CBK Drenthe. Naast een kunstuitleen treedt het CBK op als intermediair tussen kunstenaars en opdrachtgevers, van zowel overheidszijde als het bedrijfsleven.

CBK Drenthe Galerie in warenhuis van der Veen

Ruud heeft een heel aardig project opgezet in Warenhuis Van der Veen: op de bovenste etage van een echt warenhuis een vaste tentoonstellingsplek waar echt interessante kunstenaars hun werk vertonen. Op dit moment loopt er een tentoonstelling van het Kunstenaarscollectief KKOK met video-installaties (registratie van een performance tijdens de opening), een audio-installatie (radiotransistors die ruis produceren als een bezoeker langsloopt) en ander sculpturaal werk. Waarachtig een prestatie, omdat ik nooit eerder werk van dit niveau in een galerie in een warenhuis heb aangetroffen.

Over een paar dagen hebben we de eindtentoonstelling en daarvoor moet nog aardig wat werk verricht worden. Luciano is druk bezig met het editen en synchroniseren van de registratie van de Fanfare-performance, Arjan legt de laatste hand aan het ruimtelijk ontwerp in ‘De Kathedraal’, een ruimte gevuld met robuuste zuilen in de kelder van het gebouw.

Ik moet nog het nodige organiseerwerk doen voordat de radio-uitzending de lucht ingaat: de vergunning is binnen, maar de frequentie (helaas) nog niet; de ambtenaren lijken er ook echt geen vaart achter te zetten bij het Agentschap Telecom; ik bel ze minimaal een paar keer per dag, maar telkens krijg ik een ander verhaal. Het laatste is dat de fax (!) met de vergunning van het Commissariaat voor de Media nooit is aangekomen: ze gaan pas werken als de vergunning ook bij hun binnen is…Online vordert een en ander gestaag, hoewel ik ook nog een online server moet regelen en de nodige software moet installeren, voordat ook daar LIVE uitgezonden kan worden. Ondertussen staan er wel al een flink aantal interviews online: Rechts op de pagina zijn ze te beluisteren!

De uitnodigingen zijn verstuurd, zowel per post als per mail, maar er moet dus nog wat werk verricht worden! En Sander? Die komt donderdag pas weer langs om zijn installatie nu echt te laten werken. Als dat maar goed gaat…

Ron Ritzerfeld en Marie-Jeanne Ameln van Sign

Drenthe is interessant en ik heb nog lang niet alles gezien, maar zoals ik eerder ook al schreef, om een beeld te krijgen van wat hier in de regio daadwerkelijk speelt moet je verder kijken. Voor mij een reden af te reizen naar Groningen.

Op één dag 4 interviews doen met 5 mensen, ik kan gelukkig enigszins terugvallen op mijn ervaring uit het verleden die ik opdeed in het marktonderzoek. In die sector heb ik namelijk vele ‘face-to-face’-interviews gedaan, meestal om meer inzicht te krijgen in consumentengedrag: hoe maakt men keuzes voor producten (merk-en gedragsonderzoek) en hoe goed komt een bepaalde boodschap over (communicatie-onderzoek)?

Sinds mijn switch naar ‘de cultuursector’ heb ik al snel ingezien dat veel van mijn voorgaande ervaring bruikbaar is om te komen tot een goede film en/of kunstwerk. Natuurlijk is de doelstelling anders en heb je als kunstenaar meer inhoudelijke vrijheden (één van mijn kritiekpunten ten opzichte van de marktonderzoeksector was en is ook altijd dat de onafhankelijkheid van het onderzoek op gespannen voet staat met het principe van ‘geld verdienen/ winst maken’): Eerst was ik van plan de interviews af te nemen aan de hand van een vraagpuntenlijst (hetgeen ik bij sommigen ook aanhield); later bleek echter, vooral bij de geïnterviewde kunstenaars, dat ik, om een interessant gesprek te krijgen, veel minder zélf te regie in handen moest nemen en de geïnterviewden moest laten praten.

Ron Ritzerfeld en Marie-Jeanne Ameln van Sign, kunstenares Gea Smidt en Kie Ellens (zie foto) van Wall House #2 blijken allemaal veel te vertellen te hebben, ik krijg door hen veel meer inzicht in de kunstwereld vanuit het perspectief van de kunstenaar.

Hedendaagse kunst lijkt in Groningen en Noord-Nederland, naast instellingen als het Groninger en Drents Museum, vooral een zaak van kleinschalige kunstenaarsinitiatieven (als Sign) en individuele kunstenaars die vaak een relatie hebben met de Academie Minerva (of de masteropleiding van het Frank Mohrinstituut), qua opleiding, maar die ook goed op de hoogte zijn van nationale en internationale ontwikkelingen.

Ik sprak met Leo Delfgaauw van het Frank Mohr-instituut en hij gaf aan dat het grootste deel van dit instituut bezocht wordt door buitenlandse studenten (zoals ook bij de Rietveld Academie in Amsterdam). Hij is bekend met KiK en onderhoudt uitgebreide contacten in de regio. Delfgaauw, kunsthistoricus en zelf afkomstig uit Amsterdam, vindt Groningen een aangename stad om in te wonen en erg dynamisch. Sinds anderhalf jaar aan het roer van het instituut richt hij ook zijn vizier meer naar het buitenland, niet alleen om nieuwe studenten aan te trekken maar ook om deze studenten middels professionele contacten, als met een artist-in-residence in Oldenburg (Duitsland), handvaten te geven voor de verdere ontwikkeling van hun kunstenaarsvisie en -praktijk.

Ron Ritzerfeld en Marie-Jeanne Ameln vormen mijn gesprekspartners bij Sign, gevestigd in een voormalig winkelpand in het centrum van Groningen. Sign bestaat al zo’n 20 jaar en ontvangt een structurele subsidie van de gemeente Groningen. Sign is een ‘artist-in-residence’, nodigt kunstenaars uit voor een verblijf, maar organiseert ook tentoonstellingen en ‘interventies’ in de publieke ruimte. Er bestaan contacten met het buitenland, hetgeen zich uit in samenwerkingsprojecten (als met een instituut in Wenen) als buitenlandse kunstenaars die bij Sign verblijven. Ron en Marie-Jeanne geven wel aan dat de aandacht voor hedendaagse kunst in Groningen nog relatief beperkt is, hoewel er wel zusterorganisaties opereren als MP3. Daarnaast is ook de realistische schilderkunst nog steeds een factor van betekenis (met ‘Godfathers’ als Henk Helmantel), maar van een vruchtbare uitwisseling tussen ‘de figuratieven’ en ‘de conceptuelen’ lijkt geen sprake te zijn…

Gea Smidt werkt als kunstenares in Groningen. Zij is in 2007 afgestudeerd aan de Minerva academie en maakt op dit moment schilderijen. Mijn interview met haar was verrassend in die zin dat zij mij eerst 10 minuten vragen stelde en ik dus in het begin voornamelijk aan het woord ben. Daarna praten wij meer over ‘de wereld’ en de invloed op haar werk. Gea heeft in het verleden als ambtenaar cultuur voor de provincie Drenthe gewerkt en is zeer goed op de hoogte van het wel en wee in cultuurland. Het interview ging vooral over het functioneren als kunstenaar, wat zijn je drijfveren, waarom kies je voor een bepaald medium, wat zijn je doelen etc. Binnenkort ook als podcast op deze blog!

Kie Ellens is de man achter het Wall House (#2). Hij vertelt bevlogen over dit ’studie-object’ van de Amerikaanse architect Hejduk. Hejduk mocht dit pand neerzetten als ‘compensatie’ voor het verlies van een opdracht van de gemeente Groningen (over besluitvorming gesproken). Het staat aan de buitenrand van een nieuwbouwwijk aan een groot meer.

Op dit moment functioneert het Wall House als een artist in residence. Het is waarlijk een interessant gebouw. Hejduk liet zich gedeeltelijk inspireren door Le Corbusier (vooral qua bouwtechniek), maar laat zijn ideeën qua functionaliteit los. Er zijn 3 etages die ieder apart vormgegeven zijn, maar toch een eenheid vormen in die zin, dat ze zijn geïnspireerd door de schilderijen van Juan Gris. Het is een bijzonder gebouw om door heen te lopen, maar na enige tijd ga je toch enige zwakke punten zien. Misschien is het dat ik te ‘functioneel’ denk, maar een hele lange gang op pilaren bouwen die door een muur leidt naar bewoon- en bewerkbare ruimtes lijkt ietwat een verspilling van energie en biedt mijn inziens te weinig ruimtebeleving om van een verrijking te spreken. Het gesprek met Kie Ellens is overigens uitermate boeiend: hij is zelf als beeldend kunstenaar actief geweest en realiseerde onder meer projecten in de publieke ruimte. Op dit moment is hij vooral het gezicht van het Wall House, dat toch qua gebouw en locatie zeker de moeite waard is om gezien te worden. Er komen volgens Ellens architecten en studenten uit de hele wereld om het gebouw te bewonderen.

Deze week heb ik de eerste interviews gedaan met professionals die zich bezighouden met cultuur in Drenthe en Meppel in het bijzonder. Gisteren met de heer Havelaar (voorzitter van museum ‘De Secretarie’), vandaag met de wethouder cultuur Van Dijk (zie foto).

Het project krijgt steeds meer vorm. De interviews worden via een radiozender uitgezonden, online via http://www.collectiefmei2007.nl/3×3 en in het weekend van 13 en 14 december via een FM-zender.

Het wordt mij duidelijk dat ik meer op provinciaal niveau moet gaan netwerken om zicht te krijgen op de hedendaagse kunst hier in de regio Drenthe en omgeving en om mensen te ontmoeten en te spreken die een belangrijke stem in het kapittel hebben aangaande financiëring van hedendaagse kunst-initiatieven, zoals KiK in Kolderveen, de locatie van mijn artist-in-residence.

Wethouder van Dijk zou graag meer willen met initiatieven als KiK, maar geeft aan over weinig begrotingsruimte te beschikken om een initiatief als KiK substantieel te kunnen steunen. Meer dan 90% van zijn begroting gaat uit naar structurele subsidies voor andere, culturele, instellingen. Eén daarvan is De Secretarie.

De Secretarie werkt voornamelijk met vrijwilligers en probeert een podium te zijn voor zowel, lokale, professionele kunstenaars als de amateurkunst. Vanwege “de publieksfunctie” krijgt dit initiatief, gevestigd in het voormalige stadhuis van Meppel, een substantieel deel van de kunstsubsidies. Andere instellingen met een structurele subsidie zijn Schouwburg Ogterop, Cultureel centrum Scala en Het Drukkerijmuseum.

KiK, dat zich richt op hedendaagse kunstprojecten, valt buiten de structurele subsidies en is op financiering vanuit de provincie aangewezen; daar spelen andere belangen en is er concurrentie van instellingen uit steden als Assen en Emmen. Er moet nog flink gelobbied worden om wederom financiering veilig te stellen voor dit geweldig mooie project. Ik ga mijn vizier dus op de provincie richten en proberen te achterhalen welke belangen er op dit niveau een rol spelen bij het vaststellen van het cultuurbeleid en financiering van concrete instellingen. Geplaatst door

To be able to realise my plans during the residency in KiK I found a big opportunity to meet people with a passion for culture and the arts in and around Meppel.

As i am trying to realise interviews and a sound work it’s important that you meet people who have a vision and a genuine interest in the project you’re working on. The question is then: how to meet them and how to be able to talk to them in-depth?

Our place of residency is KiK, a project space of huge beauty based in a former cheese factory in the north of The Netherlands around the provincial town of Meppel.

Lobbying seems to be an important work in business and politics but when you’re active in the arts it is as important! It means tuning in to the network possibilities and doing your work. For my kind of work it’s essential, because the networking is on itself already part of the work. I try to get a grip on what’s going on in the arts on a local, provincial but also (inter)national level, as crossing these apparently differing levels as an artist is, to my opinion, a must to be able to ‘do your thing’.

My thing now is making radio and intertwine this with networking, interviewing and, based on this, building a sound (and visual) installation. And i want to get as many people as possible to get involved in this project: artists, policy makers in the arts, citizens, media etc.

I think my past experience in marketing is important to be able to realise the goal and last friday was a proof. I was in the right place, in the right time: The local art price was given to an orchestra and ‘tout Meppel’ was there, in the local church. Time for me to work and do my thing: to get people interested and involved in the project as a whole and in my installation in particular.

I feel the project has really started now: http://www.collectiefmei2007.nl

Mijn werk draait om interactiviteit en uit zich in multimedia-performances. Ik gebruik muziek, radio, geluid, beeld en aan theater rakende performance die gezamelijk een installatie vormen. Door gebruik van het medium radio is het werk niet louter locatiegebonden, maar neemt het het ook een virtuele vorm aan, zowel voor een potentiele luisteraar als voor een bezoeker ‘on the spot’. Ik gebruik vaak mijn eigen lichaam en beschouw de ruimte die ik creëer als een politieke ruimte. De context waarbinnen het werk plaatsvindt is van belang en speelt op de achtergrond steeds mee. Dit gaat dan soms om een institutionele en een architecturale context die de perceptie van mijn werk mede bepalen. Ik leg veel performances vast middels audio en video en gebruik deze soms weer in nieuwe installaties waardoor je een ‘laag over laag’-effect krijgt. Het verkennen van de interactie met de ‘ontvanger’ van de installatie is voor mij een belangrijk leermoment. Ik wil direct met de ‘bezoeker’ van de installatie kunnen communiceren, hem betrekken in het werk en bewust maken van de context waarin het werk getoond wordt. Dat betekent dat mijn werk veel ’site specific’ elementen bevat: niet alleen architecturaal, maar vooral het aftasten van sociale codes en normen en dit verwerken in het werk. Het werk is een onderzoek en in ontwikkeling, vóór, gedurende de tentoonstelling en daarna.

Ik ga tijdens deze periode een geluidsinstallatie en online radiozender installeren waarbij documentaire -, geluidssculpturale en journalistieke elementen elkaar af wisselen. Ik wil daarbij vooral contact opzoeken met mensen in het kunstdomein in de directe omgeving van KiK en daarbuiten (in het bijzonder in Noord-Nederland, maar ook interregionaal en, indien mogelijk, internationaal) en hun actief betrekken bij (een deel van) het project.



De interactie zal online (samen met Sander), fysiek (aanwezigheid bij discussies, interviews; ‘jam sessies’ met Luciano Pinna en gasten) en journalistiek zijn. Een belangrijk doel is het creeren van een geluidwerk (narratief/ associatief) dat ook op afstand en als podcast te beluisteren is.



Ik ga uit van de nieuwe functie van de KiK-ruimte en laat mij inspireren door de locatie en de nieuwe functie die de voormalige kaasfabriek heeft gekregen; Ik probeer meer inzicht te krijgen in kunstnetwerken en deze vormgeven in een werk-op-KiK locatie: een geluidssculptuur. De online uitzendingen zijn door eenieder te volgen en kunnen in een later stadium beluisterd worden via podcast.